|
-نقشهای اصلی خط مشی عمومی را ذکر کرده ضمن مثال راهنمای عمل بودن خط مشی عمومی را شرح دهید.
1-راهنماي عمل بودن در بخش هاي عمومي و جامعه : یکی از نقش های اصلی سیاست های اعتباری راهنمای عمل بودن است. یعنی ضمن مشخص نمودن خطوط کلی فعالیتها و اقدامات اعتباری، مراجع تصویب اعتبار را هدایت می کند که به چه اموری بپردازند و از چه اقداماتی بپرهیزند.خط مشي عمومي ،سازمانهارا درانجام اقدامات وبرنامه هايشان مدد مي دهد و هادي آنان درعمليات شان مي باشد. مثل سياست خود كفائي 2- نقش هماهنگ كنندگي 3- ارزيابي و كنترل برنامه ها وفعاليت هاي بخش عمومي 4-تضمين كننده منافع عامه 5-روشن ساختن روح قوانين و مقررات حاكم بر جامعه 2-ویژگیهای عمده خط مشی های فراگیر رانام ببرید. خط مشی های فراگیر حاوی پیش فرضها، معیارها، الگوها و رهنمودهایی است که خط مشی های عمومی باید از آنها تبعیت کنند. آیینه تمام نمایی از ایدئولوژیها، ارزشها، شرایط اقتصادی، سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی در یک جامعه خاص میباشند.ویژگیهای عمده آن عبارتنداز: 3-انواع خط مشي عمومي از ديدگاههاي مختلف را شرح دهيد. تقسيم بندي براساس قواي سه گانه كه شامل: (خط مشي هاي تقنيني ،كه به وسيله قوه مقننه ومجلس وضع مي گردند،خط مشي هاي اجرائي:كه به وسيله قوه مجريه وضع مي شوند. خط مشي هاي قضائي كه به وسيله قوه قضائيه وضع مي گردند.( دريك طبقه بندي ديگر سه نوع خط مشي عمومي يا سياست داريم : (سياست تشریعی:امرونهي ها و حقوق و تكاليف كه ازمكتب و معنويات سرچشمه مي گيرد. سياست تحلیلی:دانش كه اصول مقرر سياسي را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد. سياست تدبير و اجرائي :كه عبارت است از،هدفهایی كه اداره كنندگان جامعه برمبناي سياست تشریعی آن رابرنامه ريزي و سازماندهي مي كنند). صاحب نظر ديگري خط مشي عمومي رابه دوگروه کلی خط مشي هاي سياسي و تقنيني و خط مشي هاي اداري و اجرائي تقسيم نموده است. خط مشي هاي عمومي ،براساس پيچيدگي و سادگي به سه دسته تقسيم مي شوند: خط مشي عمومي عادی،( تكراري ،ساده) خط مشي هاي عمومي تاكيتكي (پيچيده وگسترده ) خط مشي هاي عمومي اساسي (چشم انداز زماني طولاني و سايل اساسي و جامعه راشامل مي شود.) دريك طبقه بندي ديگر خط مشي هاي به : خط مشي هاي عمومي سياسي (نحوه انتخاب نمايندگان) خط مشي هاي عمومي توزيعي(پرداخت سوبسيد به كشاورزان) خط مشي هاي عمومي توزيع مجد د (ماليات تصاعدي بردرآمد)،تقسيم مي شوند. تقسيم بندي ديگري, خطمشيها را به سه نوع فراگير, عادي و عمومي طبقهبندي نموده است: خطمشي فراگير يا ابر خطمشي, جنبه فراگيرتري نسبت به ديگر خطمشيها داشته و از همه كليتر است. خطمشي هادي يا راهنما نحوه خطمشيگذاري را در زمينههاي ديگر ترسيم ميكند, به عبارت ديگر خطمشي هادي با ديدي كلان نسبت به مسايل و مشكلات, آنها را تجزيه و تحليل نموده و چارچوبي اساسي و مفيد را براي تهيه و تنظيم خطمشيهاي فرعي و خرد فراهم ميسازد. خطمشيهاي عمومي نيز بيانگر عمليات و فعاليتهاي سازمانهاي عمومي براي برطرف كردن مشكلات و مسايل جامعه است. 4-مراحل فرايند خط مشي گذاري عمومي را شرح دهيد. 1ـ شناخت, درك و بيان مسأله يا مشكل: مطالعات،تحقیقات و بررسی ها،گزارشها و رخدادها،سخنرانیها و اجتماعات بیان کننده نیازها و کمبودهای شهروندان بوده و به دنبال آن ضرورت پیگیری از سوی سازمان های عمومی احساس می شود. 2ـ ارجاع و طرح مسأله در سازمانها و مؤسسات عمومي: 3ـ شكلگيري, تهيه و تدوين خطمشي عمومي:سازمان عمومی در راستای اهداف و رسالت سازمانی انجام مطالعات و استفاده از کارشناسان موقعیت اجتماعی اقتصادی سیاسی تعهدات و مسئولیتها ارزش های حاکم بر جامعه مسئله یا مشکل رابررسی کرده و راه حل های مطلوب برای حل مشکل را تهیه و تدوین می کنند. 4ـ قانوني كردن و مشروعيت بخشيدن به خطمشي عمومي: سازمان های عمومی قانونگذاران دادگاهها دستگاههای اجرایی منفردا و تجمیعا نسبت به قانونی کردن و تصویب خط مشی در قالب قوانین موضوعه و قانون اساسی تصویب نامه ها ایین نامه ها بخشنامه ها اقدام می نمایند. 5ـ ابلاغ و اجراي خطمشي عمومي:توسط مراجع ذی صلاح به واحد سازمانی مربوط برای اجرا ابلغ می گردد.دسترسی به منابع مالی نیروی انسانی کارامد تجهیزات اطلاعات و امکانات لازم،آشنایی مجریان با روح خط مشی عمومی و مسئله مورد نظر،نحوه کنترل بر حسن اجرای خط مشی. 6 ـ ارزيابي خطمشي عمومي اجرا شده: با توجه به استراتژی ها ماموریت ها مقاصد سازمانها و نقش انها در حل مشاکل عمومی ارزیابی میگردد که سازمان تا چه حد توانسته وظیفه خود را در اجرای خط مشی انجام دهد و نیز آیا مشکل دیگری به تبع اجرای خط مشی(مسئله جانبی)به وجود نیامده است؟ 5- موانع خط مشي گذاري عقلائي را شرح دهيد.
6 -يكي از مدلهاي خط مشي گذاري عمومي را به دلخواه شرح دهيد؟ خط مشی گذاری گروهی: (مدل گروهی): خط مشی به مثابه تعادل و تعامل بین گروه ها: نظریه خط مشی گذاری عمومی بر این فرض مبتنی است که تعامل بین گروه ها عامل اصلی تعین خط مشی است. افرادی بطور رسمی یا غیر رسمی تشکیل می یابند خواستار برآورده شدن نیازهای خود از طریق دولت هستند یکی از صاحب نظران معتقد است هر گروه ذینفغ ضمن بروز رفتار مشترکی با دیگر گروهای موجود در جامعه خواسته خود را مطرح کند. زمانی که چنین گروهی از یک نهاد دولتی درخواست می کند تاکاری انجام دهد یا نیازی را برایش برآورده سازد به یک گروه سیاسی تبدیل می شود. نقش افراد زمانی موثر خواهد بود که فقط به مقوله بخشی از یک گروه یا به مثابهه نماینده آن اجرای کسب منافع گروه مذکور اقدام کند. در واقع مقصود از تلاض و کشمکش گروه ها، نفوذ در فرایند خط مشی گذاری عمومی است. به هر حال این انتظار وجود دارد که نظام سیاسی بتواند اختلافات گروهی را به شیوه های ذیل حل و فصل کند:
به باور صاحب نظران خط مشی گذاری گروهی، خط مشی همیشه حاصل تعادل متوازن مبارزت گروهی است یعنی با توجه به قدرت گروه ها رنگ و بوی خط مشی خود را عوض می کند. 7-مدل خط مشي گذاري جزئی ، تدریجی را شرح دهيد؟ - مدل جزئی- تدریجی: خط مشی بعنوان اعمال تغییرات در فعالیت های گذشته (چارلز – لیندبادم) با توجه به دنیای واقعیت رویکرد عقلایی جامعه غیر ممکن است و غیر عملی می باشد و ما در واقع این رویکرد را نمی یابیم. آقای لیندبلوم رویکرد جزئی –تدریجی را مطرح نمود. وی برای تفهیم و اثبات نظریه خود مثال بودجه را مطرح می کند که در آن عقلانیت جامعه مطرح نمی شود. و این کار براساس بودجه های سال قبل مطرح می شود یعنی در عمل بودجه سال قبل را می بیند و بعد بر اساس آن بودجه سال جدید را برنامه ریزی می کند، بنابراین عملاً پیشنهادها در مورد راه حلها جنبه افزایشی و تدریجی دارد البته نمی توان نسبت به جنبه های اجتماعی و ارزشی غفلت کرد به همین دلیل افراد در فرآیند تصمیم گیری به دنبال مصالحه و موافقت جویی هستن 8- مدل خط مشي گذاري عقلائی را شرح دهيد؟ مدل عقلائی (حداکثر سازی دستاوردهای اجتماعی) خط مشی عقلائی شیوه ای است که نتیجه آن کسب حداکثر دستاوردهای اجتماعی می باشد بنابراین دولتها باید خط مشی هایی را انتخاب کنند که نسبت منافع اجتماعی آن برای جامعه در مقایسه با هزینه های اجرایی آن به بالاترین حد برسد. در تعریف فوق 2 نکته مهم ملاحظه می شود:
می توان گفت یک خط مشی عقلایی است که میزان ارزشها و مقادیری که بدست می آورد از آنچه که از دست می دهد بیشتر و نتابج حاصل از آن از سایر خط مشی های قابل انتخاب مطلوب تر باشد. توضیح بیشتر:طوری خط مشی گذاری کنید که با کمترین هزینه اجرایی بیشترین دستاورد اجتماعی را داشته باشد. باید در حیطه ای که می خواهیم خط مشی گذاری کنیم تمامی بدیل را پیش بینی کرده و تمامی راه حلها را شناسایی کنیم و باید بین راه حلها که می خواهیم اجرا کنیم ببینیم منفعت و هزینه هر کدام چقدر است و با توجه به آن برای هر راه حل نسبت سنجی کنیم و مقایسه کنیم، آنکه بیشترین دستاورد اجتماعی دارد و کمترین هزینه را انتخاب کنیم نکات مورد توجه خط مشی گذاران برای انتخاب خط مشی عقلایی: 1. بر همه اولویت های ارزشی جامعه و اهمیت آنها واقف باشند. 2. با همه گزینه های موجود خط مشی آشنا باشند. 3. همه پیامدهای ممکن را برای هر گزینه خط مشی پیش بینی کنند. 4-ثبت منفعت به هزینه را برای همه گزینه ها محاسبه کنند. 5.کاراترین گزینه را بعنوان خط مشی مطلوب انتخاب کنند 9-مدل خط مشي گذاري آشفته را شرح دهيد؟این مدل درواقع عکس العملی درمقابل مدل های عقلایی وسیاسی محسوب می شود که فاقد قابلیت کافی برای تصمیم گیری دردنیای پیچیده بی ثبات وپرازابهام امروز است این مدل ازتلاقی تصادفی واتفاقی 4جریان حاصل می شود :1-فرصتهای انتخاب وموقعیتهایی که گرفتن تصمیمی را ایجاب می کنند2-پاسخهایی که به حل مسایل ومشکلات می پردازد3-اعضاوافرادتصمیم گیرنده که با برنامه های زمانی متراکم توجه محدودی به مساله دارند4-مسایل ومشکلات افراددرون وبیرون سازمان که به نحوی با تصمیم مرتبط اند.بنابراین تصمیم گیری درتلاقی اتفاقی وآشفته انتخاب هایی که درجستجوی مشکلاتند،مشکلاتی که درپی انتخابها هستند،راه حلهایی که درجستجوی مسایل اندتابه آنهاپاسخ دهند ،وتصمیم گیرندگانی که به دنبال یافتن موردی برای تصمیم گیری میباشند،رخ می دهد. 10-نمایندگی در بیان مسائل ومشکلات را توضیح دهید؟ یکی از اصول چشم گیر که در بیا ن مسائل و مشکلات در جامعه مطرح می شود نمایندگی افراد یا عده ای در جامعه است وگیل مدافعی که برای موکل خود در محکمه سخن می گوید به نمایندگی از او دادخواهی نموده و مباحث حقوقی را برای فیصله دعوی تنظیم می نماید. نمایندگی انعکاس مسائلی است که به نیابت از افراد دیگر برای اقدام در جهت رفع مشکلات صورت می گیرد. 11-نکات قابل توجه در درک مسائل و مشکلات در خط مشی عمومی را بیان کنید أ. نظر عامه مردم درمقابل نظر متخصصان ب. مقایسه راه حل های مسئله از نظر نتایج و هزینه های آن. ت. مسائل و مشکلات به درستی و وضوح تعریف نشده و مشخص نیستند. ث. خط مشی های زیادی بدون اینکه کاملا روشن بیان شوند ایجاد می شود. ج. تمامی افراد نسبت تمامی خط مشی ها با یک نوع ذهنیت و پیش داوری توام هستند. ح. به خط مشی گذاران دسترسی ندارند. خ. از یک رویداد واحد ممکن است مشکلات زیادی ناشی شود. 12- شرایط انعکاس مسائل و مشکلات به سازمانهای عمومی بیان کنید. ارائه فهرستی از عوامل است برای کاوش و تجزیه و تحلیل اینکه چرا و چگونه یک مشکل نظر تصمیم گیرنده عمومی را به خود جلب کند. این عوامل شامل : مشکل ، سازماندهی گروه ها، دسترسی و دستیابی و فرایند خط مش می باشد. 13-انواع دستور کار برای خط مشی گذاری را شرح دهید ؟ دستور کار منظم ، سیستمی ، عمومی: تمام مسائلی که بوسیله تعداد زیادی از اعضای جامعه درک و احساس شده است.دستور کار باید مورد توجه عموم مردم قرار گیرد وگرنه موضوعی حاد و حائز اهمیت محسوب نمی شود و در دستور کار عمومی قرار نمی گیرد و به دستور کار سازمانی هم صعود نمی کند. دستور کار بنیادی ، سازمانی ، رسمی: خط مشی گذاری را به مثابه یک رشته از اقدامات و تصمیماتی می داند که واجد اهمیت بوده و باید بوسیله مسئولان سازمانهای عمومی در سطح عالی اتخاذ شود.رسیدن مساله عمومی به دستور کار سازمانی به منزله ارتباط میان مشارکت نظرات عامه مردم و تصمیم گیری نخبگان است. 14-انواع شکل گیری و تنظیم پیشنهادهی خط مشی را شرح دهید ؟ با توجه به ضوابط و طبقه بندی ها تهیه و تدوین پیشنهاد به شکلهای مختلفی ممکن است صورت گیرد. شخص می تواند به تعداد انواع موضوعات و رشته عملیات به پیشنهاد خط مشی بپردازد.ولی جالب ترین و قابل استفاده ترین اساس برای طبقه بندی و شکل گیری ضوابطی است که ماهیت تصمیم گیری را نشان دهد که می توان به سه نوع طبقه بندی اشاره کرد: الف- شکل گیری و تدوین عادی ب- تهیه و تدوین قیاسی ج- شکل گیری و تدوین خلاق 15- مراحل قانونی کردن خط مشی را به طور مختصر شرح دهید ؟ مرحله قانونی کردن خط مشی ، ابعاد و پیچیدگی خاص خود رادارد و در دو مرحله مورد بحث قرار می گیرد. مرحله اوًل ؛ پذیرش : موضوعی که مطرح است این است که چه کسانی فرآیندهای اصلی سیاسی راکه شامل پذیرش پیشنهادهای مشخصی برای حل مشکلات عمومی است مورد تصویب و تایید قرار می دهند ، امر پذیرش واینکه چه مراجعی بررسی خط مشی را انجام می دهند ، مسئله محوری واصلی علت وجودی یک نهاد سیاسی است.و به شرایط زیادی بستگی دارد و شامل مسائلی نظیر قدرت و اجبار ، توافق ، تعهد و مسئولیت ، پشتیبانی و طیف وسیعی از روابط دولت با مردم و مشکلات آنان را در بر می گیرد . مرحله دوم؛ قانونی ساختن و مشروعیت بخشیدن تایید و تصویب پیشنهادهای مشخص درباره خط مشی است و سازگاری با اصول شناخته شده برپایه ضوابط مورد قبول است. فرآیندهای تصویب ، تایید یا قانونی کردن به عوامل و متغیرهای اجتماعی بستگی دارد. 16- چه کسانی در فرایند قانونی کردن خط مشی مشارکت دارند؟ یکی از فعالیت های مهم سازمان قانونی کردن پیشنهاد های خط مشی است که در ساختار کلان دولت به قوه مقننه مربوط می شود.قوه مقننه به گونه ای طراحی می گردد که بیانگر منافع و مصالح عمومی باشد. نمایندگان قوه مقننه در محور اصلی قانونی کردن برنامه ها و خط مشی ها قراردارند مگر اینکه شیوه های متفاوت و دیگرقانونی کردن، به صورت عقلایی و منطقی مورد پذیرش واقع شود.در امر قانونی کردن ،اعضای قوه مقننه نقش اصلی را ایفا می کنند ولی برخورداری از نظریات و آرائ اکثریت ممکن است از طریق تلاش های بوروکراتها و مدیران اداری،اعضای گروه های وابسته به قوه قانونگذاری(سازمان حسابرسی،دیوان محاسبات)،گروه ذی نفوذ،مقامات و مسئولان سازمان های محلی و استانی و غیره تحقق یابد.بنابراین غیرممکن است که بتوان شخص یا گروه منحصربه فردی را به تنهایی در این فرایند ذکرکرد.به طور کلی در هر موردی نباید زمینه بحث و پژوهش خود را محدود نمائیم.و به صرف اینکه چون نمایندگان مستقیما به برنامه یا خط مشی رای می دهند تصور کنیم که آنان به تنهایی در این فرایند مشارکت دارند.به اقدامات و نقشی که رئیس جمهور در قانونی کردن برنامه دارد باید توجه نمود.فرضا در ایران براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی و بخشی از قوانین موضوعه، برنامه ها و خط مشی ها بصورت لوایح تنظیمی توسط هئیت دولت تدوین و به وسیله رئیس جمهوربرای بحث و بررسی به مجلس شواری اسلامی تقدیم می شود.این امر دقیقا بر فرایند قانونی کردن و بحث و بررسی و ترکیب نیروها در طیف خط مشی گذاری تاثیر مستقیم خواهد گذاشت. 17-چه کسانی در اجرای برنامه وخط مشی مشارکت دارند؟ خصوص اینکه چه افرادی در اجرای فعالیتها نقش موثری دارند باید دو نکته را مورد تاکید قرارداد: 1-در کنار مسئولان اداری،افراد دیگری نظیرقانونگذاری،قضات و دیگر شهروندان ممکن است مشارکت داشته باشند. 2- افراد و مسئولان اداری بجز اجرای برنامه یا خط مشی به وظایف و فعالیتهای دیگری مشغول اند. نمایندگان مردم و قانونگذاران با(موارد و قضایای)زیادی سروکاردارند و فعالیت های دفاتر و ادارات مجلس و قوه قضائیه در راستای حل مسایل و غلبه بر مشکلات است.این مورد یا قضیه غالبا از کاربرد یا اجرای یک برنامه یا خط مشی دولتی ناشی شده و دراغلب موارد با مراجعه یک عضو مجلس به اداره مربوطه برای اینکه مورد لطف و عنایت قرارگیرد حل و فصل می شود.شهروندان غالبا با قانونگذاران در مورد مدیریت خط مشی یا برنامه در زمینه تخصصی و کمیسیون های اختصاصی خود مشورت می کنند و آنها همچنین در انتصاب ها و دیگر مسائل پرسنلی اداره مشارکت دارند.قضات ممکن است به طور مستقیم در وظایف اداری مشارکت داشته باشند . گروه های غیر عمومی(خصوصی)نیز ممکن است به انحاء مختلف در اجرای خط مشی مشارکت داشته باشند.همچنین در بخش ها و مناصب اداری نمایندگانی وجود دارند که از منافع و موقعیت آنها حمایت میکنند.دربعضی موارد گروه ها ممکن است خود،در اجرا و کاربرد خط مشی شرکت جویند خواه مسئولان و مجریان با این امر نظر موافق داشته باشند یا مخالف. 18- نقش بوروکراسی را در اجرای برنامه ها و خط مشی شرح دهید؟: بوروکراسی نقش مهم و حیاتی در تدوین ،اجرا و ارزیابی خط مشی دارد.شاید در گستره خط مشی عمومی نقش بوروکراسی در اجرا به مراتب پررنگ تر از تدوین و ارزیابی باشد اما با توجه به پیچیده شدن و افزایش تخصص گرایی،بوروکراسی دیگر فقط در اجرا کاربرد محض نداردبلکه نهادی است که به کل جریان و فرایند خط مشی عمومی مرتبط میشود. بر اساس نظریه کارل فردیک بروکراسی نهاد اول و کانون دولت به حساب می آید به طوری که آثار تحقیق دانشمندان نشان می دهد تجزیه تحلیل های اساسی با سازمان های اجرایی،قانونگذاری ،دادگاه ها و نهایتا بوروکراسی شروع می شود.در حقیقت بوروکراسی مبتنی بر عقلانیت است ،طراحی ساختار سازمان یافته ای برای اجرای اثربخش و کارا ی خط مشی است.برای نایل شدن به این هدف بوروکراسی بر طبق مجموعه از قوانین ،قواعد و دستورالعمل های ثابتی عمل می کند.بوروکراسی یک سلسله مراتب اختیار با جریان مسئولیت ها از بالا به پایین می باشد. روشی است که دولت را قادر می سازد به طور منظم رفتار ها را پیش بینی می کند و آنها را در مسیر عقلایی قابل کنترل و نظارت قرار دهد.
وبر بر نقش سیاسی بوروکراسی ها تاکید خاصی می کند و بیان نمود که زمانی که بوروکراسی به طور کامل ایجاد یا برقرار شود از بین بردن آن در میان ساختار های اجتماعی از همه مشکل تر است. بر اساس بیانات گرت و میلز، مقررات و رویه ها ی نهادی و نظم عقلایی بوروکراسی مهمترین مسئله در بیان چارچوب نظری وبر می باشد.بوروکراسی ابزار انجام اقدامات جامعه است که در وقایع منظم و مرتب شده ،بنابراین به عنوان یک ابزار برای اجتماعی کردن رابطه قدرت و اعمال آن در برقراری نظم و کنترل مورد استفاده قرارمی گیرد .بوروکرات ها نظیر قانونگذاران نیازمند حمایت شهروندان ورای دهندگان هستند. 19- مراحل شش گانه ارزیابی محققانه را شرح دهید؟ 1-شناسایی اهدافی که باید ارزیابی شوند . 2- تجزیه و تحلیل مشکلاتی که به وسیله فعالیت های ارزیابی باید مورد حل و فصل قرار گیرند . 3- توصیف و استاندارد کردن فعالیت ها ، عملیات ها 4- سنجش و اندازه گیری درجه و سطحی که تغییر باید صورت گیرد . 5- تغییر اینکه آیا تغییرات مشاهده شده ناشی از عوامل مورد نظرند یا از عوامل دیگر نشات گرفته اند . 6- ارائه شواهدی مبنی بر استمرار مورد نظر 20-در باره چرخه ارزیابی خط مشی وبازده آن توضیح دهید؟ارزیابی خط مشی عمومی به صورت یک مقطع مستقل انجام نمی گیرد ،بلکه درقالب یک فرایند ،چندین فعالیت را در بر می گیرد .هدف اصلی ارزیابی ،قضاوت درموردخط مشی یا برنامه هایی است که برای پاسخگویی به مشکلات عمومی طراحی وتدوین شده اند تاآنکه مشخص شود آیاخط مشی ها وبرنامه های مبتنی بر آنها توانسته است به تمامی مقاصدازقبل تعیین شده که ادعای خط مشی گذاران بوده است برسد ،اگرنتیجه منفی است علل وعوامل عدم موفقیت خط مشی ها دراجرا بررسی شوند ودرراستای نیل به اهداف موردنظر،تغییرات واصلاحات لازم انجام پذیرد.بازده مشخص ارزیابی ممکن است به اشکال مختلفی ظاهر شودکه برخی ازآنها عبارتنداز:درحالت ایده آل نشان دهنده پیشرفت برنامه ها طبق اهداف پیش بینی شده وادامه اجرای آن میباشد.درحالتی دیگر نشان دهنده وجود کمبودها دراجرای خط مشی وعدم اجرای برنامه ها میباشدکه باید اصلاحات لازم صورت گیرد.یا خط مشی ازجهت محتوی مشکلاتی داشته باشد که باید درآن تجدیدنظر کنند.یااینکه مشکل بدرستی شناسایی نشده وبایدتعریف مجددی ازآن به عمل آید.ودرآخر ممکنست مساله جدیدی رامطرح سازد ودستور کار تازه ای را برای خط مشی گذاران بوجود آورد. 21- فرایند خط مشی گذاری را از نظر سیستم ،فعالیتها و ستاده یا بازده بررسی نمائید؟(شناخت مشکل :مرحله ارجاع مشکل به سازمانهای دولتی و...:مشکل )،(شکل گیری خط مشی :مرحله عمل واقدام در سازمان دولتی ،تنظیم وشکل گیری یک روش :پیشنهاد)،(مشروعیت بخشیدن خط مشی :قانونی وتصویب کردن وتخصیص منابع مالی : برنامه )،(اجرای خط مشی :مرحله فعالیت سازمانهای دولتی :صورتهای عملی وقابل قبول :بستگی به نوع خط مشی وبرنامه متفاوت است )،(ارزیابی خط مشی :قضاوت درمورد اعتبار برنامه ،سنجش ،تجزیه وتحلیل و...:براساس یافته ها متفاوت است )،(اختتام خط مشی :مرحله ایجادتحول یا حل مشکل :براساس یافته ها متفاوت است ). 22- در باره عناصر مولفه های ارزیابی شرح دهید؟ مؤلفههای اساسی در ارزیابی منظم خطمشی عبارتند از: 1)اهدافی که باید به آنها دست یافت 2)گزینهها یا بدیلهای مورد نظر 3)روابط به اهداف و گزینهها 4)جمعبندی اولیه از اینکه کدامیک از گزینهها، ترکیب نیروها یا تخصیص اعتبار بهترین انتخاب است 5)مشخص کردن تغییر دروندادها بر نتایج به کمک تجزیه و تحلیل حساسیت 23-گروههای ذی نفوذ و نوع شناسی آنها را بیان کنید؟ گروههای ذی نفوذ به گروههایی اطلاق می شود که هدف اصلی آنها (صرفنظراز هدف مدون وقانونی آن )معطوف به اثرگذاری برفرایند خط مشی گذاری عمومی باشدودراین راه منافع واهداف خودرا مدنظرداشته باشند.بعضی ازصاحبنظران معتقدند که باید بین دونوع گروه تمییز قایل شد :1-گروههای بخشی 2-گروههای ترویجی یاارتقایی ،درگروههای بخشی ،عضویت براساس عملکردیک نقش ویژه اقتصادی است مانند گروه معدنچیان یاکارگران صنعت خودرو .گروههای بخشی حافظ منافع اعضای خودهستند،درحالی که انسجام گروههای ترویجی به واسطه برخورداربودن ازخصوصیات ورفتارمشترک است .مارچ به یک نوع طبقه بندی ازگروهها اشاره میکندکه گروههای قدرتمند اقتصادی تاگروههای اعتقادی راشامل میشود .به نظروی ،گروههای ذی نفوذ اقتصادی به حفظ منافع وترقی اقتصادی اعضای خودمشغولنددرحالیکه اعتقادی به جای چشمداشت مالی برای اعضای خود ازتغییرات اصلاح قانونگذاری واداری حمایت میکنند.یک صاحبنظر دیگر ویلتس 8نوع گروه فشارراکه شامل 3گروه بخش و5گروه ترویجی است شناسایی کرده است .این تعریف نهایتاانجمنهای خصوصی راکه نفوذسیاسی هدف اولیه آنان نیست دربرمی گیرد .لازم است این نوعشناسی گروهی اصلاح شود زیرا گروهها براساس مشارکت سیاسی شان متفاوتند.ووتن باشناسایی 4نوع گروه فشاربین گروههای ترویجی یا بخشی برمبنای درجه تخصص سیاسی طبقه بندی قابل توجهی را ارایه داده است . 24-نقشهای مثبت گروههای ذی نفوذ را بیان کنید؟1-تبیین نیازها وانتظارات شهروندان 2-تدوین دستورکاربرای خط مشی گذاری 3-قدرت نظارت وکنترل گروههای ذی نفوذ 4-تحلیل مسایل عمومی 25-منابع نفوذ گروههای ذی نفوذ را بیان کنید؟1-استفاده از مسایل ترغیب وامتناع 2-نفوذازطریق مقررات وضوابط موجود3-نفوذازطریق کنترل نظریات وآرا اعضای خود 4-نفوذبوسیله پشتیبانی ازمبارزه انتخاباتی (تقبل هزینه های انتخاباتی نامزدها)5-نفوذازطریق انتخاب رهبران نخبه وصاحب نفوذبرای گروه 26- مشکلات ناشی از گروههای ذی نفوذ را بیان کنید؟1-نابرابری وتبعیض سیاسی ،امتیازاتی خارج ازروال بدست می آورند.2-تبعیت منافع عمومی ازمنافع گروههای خاص ،خط مشی ها به جای اهداف جمعی تابع اهداف گروهی می شوند.3-قدرت وتو ،گروههای ذی نفوذ بانزدیک بودن به منابع قدرت گاهی می توانندبااعمال نطرخودازسیاستی جلوگیری کرده وآنرا کان لم یکن بسازند. 27-راه کارهای پیشنهادی برای تحقق مشارکت عامه از دیدگاه والتر را شرح دهید ؟ کاملا ساختاریافته (نظرخواهی ازمردم درقالب نمونه ،اطلاع رسانی )،نیمه ساختار یافته (نظرخواهی ازگروههای خاص درگیر،آگاهی ازطریق وسایل ارتباط جمعی ،نظرجویی ازگروههای خاص وذی نفعان نظرجویی محلی ومنطقه ای ،جلسات بحث وگفتگو،آموزش عمومی درموردموضوع ،اموزش گروههای خاص درگیر ،همه پرسی ونظرجویی عمومی )،کاملا بدون ساختار (نظرخواهی ازمردم درمحله ومنطقه ،اگاهی ازطریق وسایل ارتباط جمعی نظرجویی ازگروههای خاص وذی نفعان نظرجویی محلی ومنطقه ای، جلسات بحث وگفتگو،آموزش عمومی درموردموضوع ،اموزش گروههای خاص درگیر، همه پرسی ونظرجویی عمومی ) 28-مشکلات مسائل مدیریت و سازمان در اجرای خط مشی عمومی را بیان کنید؟درصورت برخورداری بوروکراسی دولتی از مدیران شایسته وکارگزاران دقیق خط مشی ها بدرستی اجرا ونظارت خواهند شد .به کارگیری نیروهای کارآمدوساختارهای دولتی موثرعنصرمهمی درکوششهای دولت جهت اجرای موفقیت آمیزخط مشی های عمومی بوده وعدم وجودچنین وضعیتی عامل بازدارنده محسوب می شود.چون هدفگذاری سیاستها وخط مشی ها معمولا متعدد،متضادومبهم بوده وبه دلیل محدودیتهای شناختی خط مشی گذاران وانگیزه های غیرقابل پیش بینی محیط بیرونی ،پیش بینی تمام محدودیتها وفشارهای مرتبط در سیستگذاری غیرممکن به نظر میرسد اجرای این خط مشی ها درعمل مشکلاتی را بدنبال داشته وساختارهای مناسبی راطلب می کند. 29- مشکلات مسائل کمک ها و وامهای خارجی در اجرای خط مشی عمومی را بیان کنید ؟کشورهای وام گیرنده مجبورند خودراباضوابط واصول مورد نظر مراجع ومراکز وام دهنده تطبیق دهندواین امر به علت ناهماهنگی فرهنگی وساختاری مشکلات عدیده ای رابه وجودمی آورد.اغلب کشورهای درحال توسعه ازیک ساخنار اداری واجتماعی واقتصادی مطابق انتظارات اهداکنندگان کمک ها برخوردار نیستندوهمراه وامها ضوابط بیشماری درسایرزمینه ها به آنان تحمیل می شودکه مشکل آفرین است . 30- مشکلات تمرکز گرائی شدید در اجرای خط مشی عمومی را بیان کنید ؟درحالی که بیشتر کارکنان سازمانهای عمومی کشورهای توسعه یافته راافرادباسواد تشکیل میدهند ،درکشورهای درحال توسعه میزان بیسوادی بالابوده واین مساله موجب تمرکزگرایی درساختاراداری این دسته ازکشورها می گردد،زیرافرادستان اطمینانی ازصلاحیت فنی وتخصصی زیردستان خوددرانجام امورمحوله ندارندبه عنوان مثال درنیجریه ،مدیری که درراس سازمان دولتی انجام وظیفه میکند،مسیولیتها ووظایف محدودی به مریوسان خود تفویض میکندوبدین ترتیب نقش برنامه ریزی ،هماهنگی ،تصمیم گیری ونظارت بعهده شخص اوست ودیگران دراین زمینه کارچندانی انجام نمی دهند .پژوهشگران ،این حدتمرکز شدیدوسلسله مراتب رابه آثارفعالیتها وبرنامه های اجرایی دولت بعدازرهایی ازاستعمار نسبت داده اند. 31-مشکلات تحریف مدل بوروکراسی وبر در اجرای خط مشی عمومی را بیان کنید.کشورهای درحال توسعه مقاومت زیادی درمقابل تغییرات ازخودنشان می دهند.آنها مدل بوروکراسی وبر را به عنوان کاملترین وعقلایی ترین وسیله برای تنظیم وکنترل فعالیت انسان می دانند امادرعمل آنرا به گونه ای دلخواه بکارمی برند.باتوجه به تغییراتی که درامور فن آوری ،فرهنگی ،اجتماعی واقتصادی پدیدمی آید ،دراین مدل محدودیتهای بسیاری مشاهده میشود.بررسی تاریخ اروپای غربی به وضوح نشان میدهدکه تکامل سازمانها وادارات عمومی به شدت تحت تاثیر توسعه نیروهای نسبتامستقل بازار درجامعه رقابتی است .مدل سازمانهای اداری وبر درارتباط باتوسعه یک جامعه اداری است ،یعنی جایی که همه رویه های اداری –سازمانی وهم مقررات بازار درقالب یک سری قوانین تعریف شده باهم ترکیب می شوند وفعالیتها راتنظیم می کنند. 32-مسائل و مشکلات مطرح شده در فرایند تصمیم گیری را شرح دهید ؟1-مسایلی باساختارخوب :ان است که شخص تصمیم گیرنده بتواندبه منظور یافتن یک پاسخ ،تمام اجزای آن را مشخص سازد وارزش کمی آنها را تعیین نماید .چارچوب زمانی آن نوعا کوتاه بوده ومیتوان گفت حداکثر یکسال است .2-مسایل نیمه ساختاری :مسایلی که شامل هردونوع ،جزأباساختار وبدون ساختار است وچارچوب زمانی آن می تواند ازکوتاه مدت تابلندمدت درنوسان باشد.برای مثال مساله سرمایه گذاری برای یک طرح عمرانی به عنوان مساله نیمه ساختاری شناخته می شود. 33- در خصوص تصمیم گیری و خط مشی گذاری در محیط سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری شرح دهید ؟مدیران درفرایند تصمیم گیری وخط مشی گذاری به منابع وامکاناتی نیازدارندتاقادرباشندبازده تصمیم رادرتحقق اهداف فردی ،گروهی ،سازمانی وجامعه به طور کلی بهینه نمایند.مرورادبیات ومبانی نظری تصمیم گیری نشان می دهد که اگر بعضی ازاندیشمندان دراهمیت تصمیم گیری تاجایی پیش رفته اند که مدیریت رامترادف تصمیم گیری قلمدادنموده اند بایدگفت که محور وجوهره آن اطلاعات است .درراستای برخورداری ازاطلاعات لازم ،به موقع ومنظم ،دردهه های گذشته مدیریت سیستم های اطلاعاتی به دنیای مدیریت ومحافل علمی معرفی شد .امروزه سیستم های پیشرفته تری چون سیستم های خبره وسیستم های پشتیبانی تصمیم گیری دراختیار مدیران تصمیم گیرنده وخط مشی گذار است .کاربرد مطلوب وبجای این سیستم ها مدیران را قادر می سازد که فرایند خط مشی گذاری را هرچه بیشتر غنا بخشد. 34-در خصوص خط مشی گذاری در شرایط عدم اطمینان را شرح دهید ؟امروزه شرایط محیطی باسرعتی سرسام آور درحال تغییر ودگرگونی است ،وخط مشی گذاری درچنین شرایطی به شدت متکی به احتمالات است .خط مشی گذاری جدید باید بتواندآینده های نامشخص راپیش بینی کند،ومدل هایی مبتنی برقطعیت ،قادر به یاری دادن به ما ،دراین شرایط نیستند.بایدبه دنبال یافتن مدل هایی باشیم که باعدم قطعیت سازگاری داشته ودرشرایط عدم اطمینان پاسخگو باشند.نظریه های عدم قظعیت ونایقینی چون نظریه فازی وآشوب نشانگر آغاز تلاشهایی هستند که آینده های نامطمین رادرمحدوده های مشخص قابل پیش بینی وکنترل میسازندوخط مشی گذاری جدید باید به تکنیک هاوفنون این تیوری ها مجهز شده وخودرابرای روبروشدن باسالهای پرتلاطم ونامطمین آینده آماده کند. 35-دو مورد از ویژگی های دانش جدید خط مشی گذاری را شرح دهید ؟1-حساس بودن نسبت به موفقیتهاوشکستهای دیگران :تیوریهای جدید بایدمجهزبه نظامهای بازخوردیی باشدکه آنها راازتجربه های دیگران آگاه کرده وموجب بهره گیری آنان از شکستها وتوفیق های دیگران شود.2-توجه به تجربه های تاریخی امااسیرنشدن درگذشته ها :دردانش جدید خط مشی گذاری سازماندهی بایدبه گونه ای باشدکه ازتاریخ وگذشته سرمشق بگیریم ،اماازتغییرهاوتحولهای زمان نیز دور نمانیم .
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و پنجم آذر ۱۳۹۴ساعت 11:42 توسط امانی
|
|
|
